Beschrijving

Plaagbestrijding met natuurlijke vijanden gaat in veel gewassen vaak relatief moeizaam in de herfst- en wintermaanden. Zo gaat de activiteit van sluipwespen en galmuggen in deze periode omlaag en wordt ook de activiteit en ontwikkeling van populaties van roofmijten en roofwantsen minder. Plagen worden in de herfst- en winterperiodes daarom vaker chemisch bestreden, wat de populaties van natuurlijke vijanden die zich in de zomerperiode hadden opgebouwd nog een extra klap geeft. Als populaties van natuurlijke vijanden in de winter naar beneden gaan, kan dit sterk doorwerken op de biologische bestrijding in het voorjaar, doordat de opbouw van de ‘standing army’ langer duurt en deze de opbouw van de plagen hierdoor minder goed kan bijhouden. Tevens kan door chemisch ingrijpen tegen een enkele plaag de biologische bestrijding van andere plaag-insecten worden verstoord, waardoor een domino-effect kan optreden.

Voor een duurzame teelt is het daarom essentieel dat biologische bestrijding jaarrond succesvol is, en om dit tot stand te brengen moeten de klimaatomstandigheden zodanig worden ingericht dat ze ook in de herfst en de winter de opbouw van de predatorpopulaties zo goed mogelijk ondersteunen. Het is derhalve belangrijk om beter begrip te krijgen van het effect van verschillende klimaatfactoren op de activiteit en populatie-opbouw van natuurlijke vijanden in relatie tot de plagen die ze bestrijden. Lichtcondities (daglengte, lichtintensiteit en lichtspectrum), maar ook temperatuur en vocht veranderen sterk als de herfst zijn intrede doet. Daarbij passen steeds meer telers de energiebesparende principes van Het Nieuwe Telen (HNT) toe, waarbij ‘nieuwe’ combinaties en grotere fluctuaties van de klimaatfactoren temperatuur, licht en luchtvochtigheid ontstaan.

Uit de literatuur blijkt dat naast temperatuur- en vochtcondities, ook lichtcondities een sterke invloed kunnen hebben op activiteit en populatiegroei van sommige natuurlijke vijanden. Over de invloed van lichtcondities op de meeste bestrijders is echter nog weinig bekend, en zeker niet in relatie tot andere klimaatfactoren. Dit project heeft daarom tot doel om een jaarronde biologische bestrijding te realiseren door enerzijds slimme aanpassingen in belichting en klimaatsturing door te voeren binnen de randvoorwaarden die gelden voor gewasproductie en energieverbruik, en anderzijds door de inzet van biologische bestrijders beter af te stemmen op het (micro)klimaat in het gewas.

Resultaten

Het project heeft strategieën en adviezen opgeleverd voor biologisch bestrijding in herfst en vroege voorjaar. Vooruitlopend op de rapportage zijn  de belangrijkste resultaten verwerkt in een aantal factsheets:

• Bestrijding kaswittevlieg in de winter in gerbera 2021-2022
• Bestrijding kaswittevlieg in de winter in gerbera 2022-2023
• Biologische bestrijding van bladluis in paprika met verlichte bankerplanten

De factsheets zijn hieronder te downloaden.